ZORBA

*İnsanın, sevdiği insandan geç ayrılması zehirdir! İnsanın, bıçakla keser gibi, kendisi için doğal bir iklim
olan ıssızlıkta yine yapayalnız kalması daha iyi. (sf 17)

*”Evlendin mi hiç?”
“İnsan değil miyim ben? insan kördür; benden öncekilerin düştüğü çukura ben de yüzükoyun düştüm.
Evlendim. Yuvarlanmaya başladım. Ev sahibi oldum, ev yaptım, çocuklarım oldu: işkence. Ama, santur sağ
olsun.”
“Kederini dağıtmak için evde de çalıyor muydun?”
“Ah ulan, hiçbir çalgıyı çalmadığın nasıl da belli oluyor! Nedir o yumurtladıkların? Evde dert var, kadın
var, çocuklar var, ne yiyeceğiz, nasıl giyineceğiz, halimiz ne olacak var? Cehennem!.. Santur ise gönül
rahatlığı ister. Karım bana bir söz dokundursa, santur çalacak heves mi kalır? Çocukların karnı aç olup da
viyakladılar mı, sen gel de santur çal bakalım! Santur, yalnız santuru düşünmeni ister, anladın mı?” (sf 27)

*Ama, o zaman kanım kaynıyordu patron; düşünecek kafa nerde bende? Tam ve namuslu düşünceler,
sessizlik, ihtiyarlık ve dişsizlik ister. Dişsiz olduğun zaman: “Ayıp çocuklar, ısırmayın!” demek kolaydır.
Ama, otuz dişin olunca… İnsan gençliğinde canavardır, evcilleşmek bilmez canavardır ve insan yer. (sf 36)

*Gelecekteki şey daha doğmamıştır, tutulmaz haldedir, kaypaktır, düşlerin yaratıldığı malzemeden
yapılmıştır, güçlü rüzgarların (aşk, olağanüstülük, talih ve Tanrı) çarptığı bir buluttur, seyrekleşir, sıkılaşır,
biçim değiştirir. En büyük peygamber, insanlara bir tek parola verebilir ve bu, ne kadar belirli değilse,
veren o kadar peygamberdir. (sf 82)

*Öyleyse, bırak onları alışmış oldukları eski karanlıklarında. Şimdiye kadar pekâlâ becerdiler, görmüyor
musun? Pekâlâ yaşıyorlar, doğuruyor ve torun da yapıyorlar. Tanrı onları sağır ve kör ediyor, onlar
bağırıyorlar: Şükür Tanrı’ya! Yoksulluğa da alıştılar. Öyleyse, bırak onları da sus! (sf 83)

*Açıkça söylenen günah, günah sayılmaz. (sf 178)

*”Vatandan mı kurtuldun?”
Zorba sakin ve kararlı bir sesle karşılık verdi:
“Evet, vatandan!”
Biraz sonra da, “Vatandan kurtuldum,” dedi, “papazlardan kurtuldum, paradan kurtuldum; silkiniyorum.
Silkindikçe de hafifliyorum. Nasıl söyleyeyim sana? Kurtuluyor, insan oluyorum.” (sf 256)

*Dünyayı bugünkü durumuna getiren nedir, bilir misin? Yarım işler, yarım konuşmalar, yarım günahlar,
yarım iyiliklerdir. Sonuna kadar git be insan, avara et ve korkma! Tanrı, baş şeytandan çok, yarım
şeytandan iğrenir! (sf 261)

Nikos Kazancakis