TÜNEL

*”Geçmiş daha güzeldi” tümcesiyse, geçmişte şimdiye oranla daha az kötü şey olduğu anlamına gelmiyor,
yalnızca insanlar geçmişin kötülüklerini unutuyorlar, hepsi bu. (sf 1)

*Bazı insanlar dar görüşlü, kirli ve iki yüzlü olduklarının ayırdına varana dek kendilerini “özel” sanabilirler.
Kibir hakkında diyeceğim bir şey yok: Kimsenin insanoğlunun gelişiminin bu önemli tetikleyicisinden
yoksun olduğunu sanmıyorum. Einstein ve onun gibilerin alçakgönüllülüğüne sahip bayların tümü beni
yalnızca güldürüyor; hani derler ya, ünlü olunca alçakgönüllü olmak da kolaydır; ben, alçakgönüllü
görünmek kolaydır demek istiyorum. Böyle bir şey olmadığı sanılsa da, kibar yüzünü bize göstermekte
gecikmez alçakgönüllülüğün kibri. Biliyor musunuz, ortalık böylelerinden geçilmez aslında. İster gerçek
ister İsa gibi simgesel bir kişilik olsun herkes kibirlidir, en azından yüksekten bakarak konuşur. (sf 17-18)

*Kibir en beklenmedik yerlerde, örneğin iyiliğin, özverinin, cömertliğin yanı sıra karşımıza çıkabilir.
Küçücük bir çocukken ve annemin bir gün öleceği fikrini katlanılmaz bulurken (insan zamanla ölümün
katlanılabilir hatta rahatlatıcı olduğunu öğrenir), annemin de kusurları olabileceği aklımın ucundan bile
geçmezdi. (sf 18)

*Ve ben içimde, annemin ölümüne zamanında yetişmiş olmanın karanlık gururunu hissettim. (sf 18)

*Ama yaşamdaki tüm davranışların nedenlerini soruşturma saplantısına ne gerek var ki? (sf 19)

*Hepsinden önceliklisi her türlü grup, örgüt, dernek, cemaat fikrinden yani meslekleri, ortak zevkleri ya da
bir takım saplantıları nedeniyle bir araya gelen bütün o garip yaratıklardan nefret ediyorum. Bu yığınların
birçok gülünç özelliği vardır: İnsanlar birbirini tekrarlar, aynı üslubu kullanırlar, diğerlerinden üstün
olduklarını inanırlar. (sf 24)

*Bu anların diyetini çok zalim bir şekilde ödüyorduk, ardından ne yaşarsak yaşayalım kesinlikle kaba ve
yavan oluyordu. Yaptığımız her şey (konuşmak, kahve içmek) bize acı veriyor, o güzelim uyum anının
geçiciliğini vurguluyordu. (sf 77)

*Eve kesif bir yalnızlık duygusu içinde döndüm. Genellikle bu dünyada yapayalnız olma duygum gururlu bir
üstünlük hissinin eşliğinde ortaya çıkar: İnsanların değersiz olduğunu düşünürüm; kirli, çirkin, beceriksiz,
cimri, kaba, sığ yaratıklardır. Yalnızlığım beni korkutmaz, hatta görkemlidir. (sf 92)

*Özgün olmak bir yerde diğerlerinin sıradanlığını vurgulamaktır ki, bu da bana hiç hoş gelmiyor. (sf 103)

Ernesto Sabato